Henryk CzerwińskiLeksykon Sztuki FilmowejKOMEDIANCI - KONDRAT |
|
|
"KOMEDIANCI"("Les Enfants du Paradis"), cz. I – "Ulica złoczyńców" ("Boulevard du crime"), cz. II – "Romans pajaca" ("L'Homme blanc"), fr. cz.b. kostiumowy film obyczajowy z 1944-45. Reż, .: Marcel ®Carné, scenariusz: Jacques ®Prevert, zdjęcia: Roger Hubert, scenografia: Leon ®Barsacq, Raymond Gabutti, Alexander Trauner, muzyka: Joseph ®Kosma, Maurice Thiriet, prod.: ®"Pathe". Wykonawcy: ®Arletty (Garance), Jean-Louis ®Barrault (minm Baptiste Deburau), Maria Casares (jego żona, Nathalie), Pierre ®Brasseur (Frederic Lemaitre), Marcel Herrand (Pierre Lacenaire), Louis Salou (hrabia Edouard de Montray), Pierre Renoir (Jericho). Utwór jest szczytowym osiągnięciem realizmu poetyckiego. Akcja filmu toczy się w środowisku aktorów paryskiego teatru bulwarowego "Les Funambules", a jej leitmotywem jest romantyczna miłość mima Jeana Gaspara Deburau (1796-1846) do pięknej kurtyzany, tajemniczej Garance (fot. 48). Wykreowany, ale równocześnie realistyczny świat z połowy XIX w. tworzą tutaj "komedianci", ich miłość i nienawiść, "ich głód przeżycia. W komedii odtwarzają oni życie – w życiu grają komedię" (MHF s. 219). Jak twierdzi Georges ®Sadoul, obraz ten został wystawiony z przepychem "divertissement", o niezrównanej perfekcji. Ta wielka dyskusja na temat sztuki i rzeczywistości, została poparta porównaniami różnego rodzaju widowisk: melodramatów, tragedii, pantomim, filmu i samego życia. Z uwagi na swą szlachetną formę, harmonię kompozycji, finezję i inne zalety, "dzieło to zasługuje w pełni na wielki sukces międzynarodowy, jaki stał się jego udziałem" (Pierre Leprohon). Wg Bolesława ®Michałka, styl utworu, jego wielowątkowość, staranność z jaką odmalowane zostało tło obyczajowe epoki – to są cechy pokrewieństwa łączącego utwór spółki Prevert-Carné z "Nędznikani" Victora Hugo czy "Tajemnicami Paryża" Eugeniusza Sue. Metoda stosowana przez realizatorów pasuje doskonale do konwencji romantycznej, poetyka "coups de theatre", kiedy wciąż następuje nieprzewidziane i nieoczekiwane rozwiązanie, jest jednym z elementów ducha epoki. Nawiązaniem do romantyzmu są także symbole: femme fatale (Garance), losu (Jerycho) i sztuki powiązanej z życiem (Baptiste). Literatura: Pierre Leprohon: "Nowi ludzie" w: id. "Film francuski", FAW 1957, Bolesław Michałek: "Trzy portrety: Vigo-Carné-Fellini", WAiF 1959, Adam Garbicz, Jacek Klinowski: "Komedianci" w: id. KWM t. 1 s. 405-407, WL 1981 .
KOMEDIODRAMAT,®tragikomedia.
KOMENTARZ,tekst mówiony a. pisany, wyjaśniający znaczenie fragmentów fabuły a. treści pokazywanych obrazów. K. z reguły stosowany jest przy projekcji kroniki i utworów instruktażowych, a często przy rodzajach: dokumentalnym, oświatowym i naukowym. Przeważnie jest to głos z poza kadru (głos off). W fabule używany jest rzadziej, ale i tu występuje jako: k. autorski (np. Sachy ®Guitry), bohatera (m.in. w "Darling" Jonna ®Schlesingera, "john i Mary" Petera ®Yatesa) lub świadka, jak w "Paradzie natrętów" ("Les Casse-Pieds" 1948) Jeana Dreville'a i Noël-Noëla. Wszystkie trzy rodzaje k. zostały zastosowane m.in. w "Fajerwekach próżności" (1990) Briana ®De Palmy. Zdarza się, że forma ta zastępuje akcję, jak w "Spisie cudzołożnic" (1994) Jerzego ®Stuhra, lub w "Kasynie" (1995) Martina ®Scorsese ("voice over") opowiadającym o gangsterach z Las Vegas w latach 70. (K. 96.3 s. 39-40).
komercja(łac. "commercium" – handel), sprzedaż i kupno utworów kinematograrfii (kopie, videotaśmy), organizowane przez ®dystrybutorów w sieci biur wynajmu filmów, a także m.in. przy MFF, np. w ®Cannes. Wg ®Guinnessa, największy dochód przyniósł dotychczas "Park Jurajski" (1993) Stevena ®Spielberga (500 mln dol. w ciągu pierwszych 3 mies. projekcji), a jego "Szczęki" (1975) jako pierwsze przekroczyły 100 mln dol. wpływów. Poprzednie rekordy w tej dziedzinie należały do: "Wielkiej parady" (1925) Kinga ®Vidora, "Królewny Śnieżki" (1938) Walta ®Disneya, "Przeminęło z wiatrem" (1939) Victora ®Fleminga, "Dźwięków muzyki" (1965) Roberta ®Wise, ®"Ojca chrzestnego" (1972) Francisa Forda ®Coppoli i ® "Gwiezdnych wojen" (1977) George'a ®Lucasa. Dotychczasowym największym sukcesem kasowym pol. kina byli ®"Krzyżacy" (1960) Aleksandra ®Forda. Obraz nastawiony głównie na zysk kasowy określany jest jako "komercyjny". Literatura: Robert Altman: "Dylemat sztuki i komercji istnieje" w: K. 92.12 s. 28-29 wg "Interview" 92.5.
KOMIKS(ang. "comic strip" a. "comics"), historia obrazkowa w formie graficznego zespolenia rysunku i tekstu. K. ukształtował się na przełomie XIX i XX w., głównie w amer. prasie. Występuje przeważnie pod postacią serii obrazków, powiązanych ze sobą w czasie i przestrzeni i przedstawiających działania powtarzających się postaci. K. rysowany jest ręcznie na papierze i powielany technikami drukarskimi prasy lub wydawnictw ilustrowanych. Jednostką kompozycyjną k. nie jest poszczególny obrazek, tylko ich zestaw na stronie gazety lub książki. Standardowi bohaterowie tej odmiany twórczości fabularnej, to m.in.: ®Mickey Mouse (1928) Wal-ta ®Disneya, ®Tarzan (1929) Harolda Fostera, Blondie (1930) Chica Younga, Dick Tracy (1931) Chestera Goulda, Flash Gordon (Błysk Gordon 1933) Alexa Raymonda, Superman (1938) J. Siegela i J. Schustera, Pogo (1948) Walta Kelly'ego i Peanuts (Orzeszki 1950) Charlesa Schulza. W latach 90. popularny stał się Batman (ang. "the bat" – nietoperz i "the man" – człowiek, mężczyzna) stworzony w 1939 przez Boba Kane'a (ur. 1913) na łamach "National Comics". Do 1996 był 27 razy przenoszony na ekran, np. w 1989 i 1992 przez Tima ®Burtona, oraz w 1995 i 1996 przez Joela Schumachera ("Batman na zawsze" i "Batman i Robin"). Nawiązując do problemów współczesności, walczył on ze złem w fikcyjnej metropolii Gotham City. Ścisłe i wzajemne są zresztą związki k. z filmem. Początkowy, jednoobrazkowy k. w typie "The Yellow Kid" odpowiada filmom realizowanym z jednego ustawienia kamery, jakie kręcił np. Georges ®Melies, aby następnie rozwinąć narrację zarówno komiksową jak i filmową w "obraz rzeczywistości ruchomej, charakteryzujący się wielością punktów widzenia i różnorodnością planów" (KTT). Podobnie jak film, k. jest syntezą obrazu, dialogu – pokazanego przeważnie jako "dymki" ("fumetti" to wł. nazwa k.), komentarza autorskiego i dźwięku (przedstawionego na ogół w formie onomatopei). K. stosuje także typowo filmowe zmiany planów. Również kino korzysta coraz częściej z doświadczeń k., albo bezpośrednio, w kształcie animowanym (np. "Przygody He-Mana"), lub jako film aktorski (kamerowy). Należy do nich m.in.: "Barbarella" (1968) Rogera ®Vadima, "Superman" (1978) Richarda Donnera (II i III reż. Richarda ®Lestera) i "Flash Gordon" (1980) Michaela Hodgesa. W latach 80. pod wpływem k. znalazła się cała młodzieżowa pop-kultura. W kinie największe odbicie miało to w gatunku ®science-fiction (®"Gwiezdne wojny" 1977-83, fot. 37). Federico ®Fellini powiedział kiedyś dziennikarzom, że zawsze lubił komiksy i sam próbował je robić. Wszystkich twórców amer. komiksów z lat 30. uważa za wybitnych artystów. "Stworzony przez nich obraz Ameryki jest ważniejszy, bardziej realistyczny niż ten, który przekazali nam pisarze". K. wnosi w szarzyznę codziennego życia pierwiastek niezwykłej przygody. Wprowadza motyw nadzwyczajności i fantazji. "Czyniąc to, potrafił znaleźć dla tych treści nowy system znaków, nowy język, który kompletnością i oryginalnością swego układu upoważnia do tego, aby nazwać go sztuką" (KTT). Literatura: Maurice Horn, ed.: : The World Encyclopedia of Comics", New York 1976, Krzysztof Teodor Toeplitz (KTT): "Sztuka komiksu", Warszawa 1985, William Schoell: "Comic Book Heroes of the Screen", London-New York 1991.
KOMISJA DO BADANIA DZIAŁALNOŚCI ANTYAMERYKAŃSKIEJ("House Commitee on Un-American Activities" a. "House Un-American Activities Commitee" – HUAC), instytucja wyłoniona przez Izbę Reprezentantów USA w okresie zimnej wojny 1947-54 między Zachodem a krajami t.zw. obozu socjalistycznego. Przewodniczącym K. był najpierw J. Parnell Thomas, a od 1950 Joseph McCarthy. Jej "polowanie na czarownice" polegało na zwalczaniu m.in. w amer. kinie, wszystkich ludzi o poglądach lewicowych, szczególnie związanych lub sympatyzujących z organizacjami radykalnymi (np.: KPA). Współpracowali z nią np.: Adolf ® Menjou, Robert ®Montgomery i John ®Wayne. W wyniku działań tej instytucji wyjechali ze Stanów m.in.: Charles ®Chaplin, Jules ®Dassin i Joseph ®Losey, a Herbert Biberman, Edward ®Dmytryk i ośmiu scenarzystów (®Dziesięciu z Hollywood) zostali skazani na 6-12 miesięcy więzienia i po 1 000 dol. grzywny. Literatura: Czesław Michalski: "Polowanie na czarownice" w: id. "Pitaval filmowy" t. 2 s. 131-158, KAW Warszawa 1930, Jerzy Toeplitz: "Koniec hollywoodzkiego imperium" w: id. HSF t. 6 s. 113-213, WAiF 1990, Jerzy Włosek: "Wygnanie Charlie Chaplina" w: id. "Hollywood w oparach skandalu" s. 94-101, KAW Łódź 1990.
KOMOROWSKA Maja(Maja Komorowska-Tyszkiewicz), ur. 1937 w Warszawie, aktorka. Miała zostać lekarzem, ale w 1963 zdała eksternistyczny egzamin w krak. PWST i występowała najpierw w Grotesce (Kraków), a później w Teatrze Laboratorium Jerzego Grotowskiego (Opole "13 Rzędów" i Wrocław). Od 1972 gra w warsz. Teatrze współczesnym. W swoim debiucie filmowym stworzyła wybitną kreację u Krzysztofa ®Zanussiego. Także inne jej bohaterki "są wypełnione, przepojone niepokojem" (GW s. 215-218). Wg Kazimierza Żórawskiego, gdy aktorka ta mówi o dokonywaniu na sobie "chirurgicznych cięć", czy o wpływie jaki aa kształt postaci ma kostium, ma na myśli reakcje niemal biologiczne, bierność wobec biologii. K. jest profesorem PWST i gwiazdą reżysera swojego debiutu. Jej hobby to jazda konna. Filmy: "Za ścianą" (1971, debiut, tv, nagr. MFF w San Remo), "Życie rodzinne" (1971), "Jak daleko stąd, jak blisko" (1972), "Ocalenie" (1972), "Wesele" (1973), "Bilans kwartalny" (1975), "Spirala" (1978), "Panny z Wilka" (1979), "Kontrakt" (1980), "Limuzyna Daimler-Benz" (1983), "Kartka z podróży"' (1984), "Rok spokojnego słońca" (1985), "Dekalog I" (1988, tv), "Lawa" (1989), "Stan posiadania" (1989), "Panny i wdowy" (1991), "Cwał" (1995, nagr. FPFF 1996). Literatura: Kazimierz Żórawski: "Maja Komorowska" w: K. 75.2 s. 12-17, id.: "Maja Komorowska", WAiF 1977.
KOMOROWSKI Paweł,ur. 1930 w Warszawie, reżyser i scenarzysta. Studiował historię sztuki na UJ (1948-51), a następnie ukończył PWSF w 1955. Po stażu asystenckim debiutował w 1957. Powodzenie u widzów miała jego "Szklana góra", socjalistyczny melodramat wg powieści "Południe" Macieja Patkowskiego, z Mają Wachowiak (Beata) i Ludwikiem Pakiem (Anastazy), oraz "Czerwone berety" z Marianem Kociniakiem i Martą ® Lipińską. Zrealizował tv wersję "Przygód pana Michała" (Wołodyjowskiego), a także szereg spektakli teatru TVP. Filmy: "Koniec nocy" (1957, debiut, współreż.: Julian Dziedzina i Walentyna Uszycka), "Szklana góra" (1960), "Czerwone berety" (1963), "Pięciu" (1964) wg Aleksandra Baumgardtena, "Sobótki" (1966), "Stajnia na Salwatorze" (1967), "Ściana czarownic" (1967), "Ostatni po Bogu" (1968), "Kocie ślady" (1971), "Brylanty pani Zuzy" (1972), "Czerwone i białe" (1975) wg Jana Pierzchały, "Ptaki ptakom" (1977) wg Wilhelma Szewczyka, "Elegia" (1979) wg Wiktora Zaleskiego, "Oko proroka" (1982-84, koprod. pol.-bułg.) wg Walerego Łozińskiego, "Przeklęte oko proroka" (1985), koprod. pol.-bułg.) wg Ernesta Brylla (współautor scenariusza), "Syzyfowe prace" (2000, serial tv) wg Stefana Żeromskiego.
KOMPLEKS MUMII,teza André ®Bazina, że fotografia i film uwolniły malarstwo i rzeźbę od obsesji podobieństwa do obrazu rzeczywistości, przejmując tę funkcję na siebie. Realizm tych mediów polega bowiem m.in. na "zmumifikowaniu" czasu i miejsca "w jakim obraz ten został zarejestrowany na taśmie" (STF s. 151). Nb. autor terminu uważał, że spór o ®realizm w sztuce bierze się z pomylenia estetyki z psychologią. Pomieszania prawdziwego realizmu, który polega na wyrażeniu znaczeń świata, "konkretnych i istotnych zarazem, z pseudorealizmem złudzeń optycznych, a raczej złudzeń duchowych, który zadawala się jedynie iluzją kształtów". Literatura: André Bazin: "Ontologia obrazu fotograficznego" w: id. "Film i rzeczywistość" s. 9-17, WAiF 1963, Jan Białostocki: "Sztuka cenniejsza niż złoto", PWN 1966.
KOMPOZYCJA FILMU(łac. "compositio" – połączenie, związek), budowa dzieła określająca funkcję jego poszczególnych części w ramach całości i ich wzajemne powiązania w zakresie formy i treści. Jest to struktura nadrzędna w stosunku do poszczególnych warstw filmu. Może ona być zamknięta, otwarta lub charakterystyczna, np.: kolista (muzyczne rondo), ramowa (ujęta w czasową lub przestrzenną ramę), sonatowa (oparta na dwóch kontrastujących ze sobą tematach, jak w "Upale i kurzu" 1983 Jamesa ®Ivory), szkatułkowa ("baba w babie", jak w "Rękopisie znalezionym w Saragossie" 1965 Wojciecha J. ®Hasa i w "Chińskiej szkatułce" 1997 Wayne'a ®Wanga) itd. Wg Marka ®Hendrykowskiego, k.f. ma przeważnie kształt dynamiczny i rozwija się stopniowo w toku jego odbioru. Modele kompozycji utworu filmowego mają charakter historycznie zmienny i "ulegają ewolucji w procesie rozwoju sztuki filmowej" (STF s. 151-152). Np. przy końcu lat 50. dominującą do tej pory k. zamkniętą, zastąpiono w obrazach ®nowej fali k. otwartą, która w dużym stopniu kontynuowana jest do dnia dzisiejszego. Przykład: "Na skróty" (1993) Roberta ®Altmana. Literatura: Norman Huss, Roy Silverstein: "The Film Experience. Elements of Motion Picture Art", New York-Evanston-London 1968, "Z zagadnień stylu i kompozycji w filmie współczesnym", PWN Poznań 1982, David Bordwell, Kristin Thompson: "Film Art: An Introduction", New York 1993.
KOMPOZYCJA KADRU,ukształtowanie przestrzeni filmowej ®kinemu przy pomocy środków plastycznych. Służy temu odpowiednie usytuowanie elementów scenografii, rekwizytów, ruchu scenicznego aktorów i statystów, a także oświetlenie i barwa. K.k. jest ważnym walorem estetyki obrazu, rozwijając się w czasie i przestrzeni. Te dwa czynniki tworzą tu organizację podwójną – "tę samą, z którą mamy do czynienia w codziennym doświadczeniu zewnętrznym" (Stanisław Ossowski), K.k. wiąże się z kompozycją ujęcia i z ogólną kompozycją plastyczną filmu, z której zresztą powinna wynikać. Me istnieje ona zatem sama dla siebie, tylko jest jednym ze środków wyrazu filmu i służy do jak najpełniejszego "oddania na ekranie zamierzonych przez twórców filmu treści w odpowiedniej grze form" (Lech Pijanowski). Literatura: Jerzy Mierzejewski: "Kompozycja obrazu filmowego" w: "Zagadnienia estetyki filmowej" s. 239-267, FAW 1955, Stanisław Ossowski: "U podstaw estetyki", PWN 1958, Władysław Strzemiński: "Teoria widzenia", WL 1958, Lech Pijanowski: "Kompozycja kadru" w: id. "Małe abecadło filmowe" s. 60-61, WAiF 1960, "Kompozycja" w: "Słownik terminologiczny sztuk pięknych" s. 183, PWN 1969.
KOMUNIKACJA(łac. "communicatio" – współudział), komunikowanie się, udzielanie sobie wiadomości, sposób porozumiewania się autora z odbiorcą. K. jest podstawową funkcją kina, polegającą na przekazywaniu widzom intencji i idei twórców przy pomocy języka filmu. Wg Waldemara Domachowskiego, używając terminu "komunikowanie" mamy na myśli proces przekazywania informacji. W sztuce jest to jednak pojęcie szersze, obejmuje bowiem również jej formę, Środki wyrazu, i przekazu. Np. w filmie, k. jest od strony nadawczej kontrolowaną w czasie, dokonywaną za pomocą środków mechanicznych ekspozycją następujących po sobie obrazów, "pozostających zazwyczaj w określonym związku z mową, muzyką i innymi dźwiękami" (Calvin Pryluck). Może ona być: werbalna (słowa, napisy) a. niewerbalna (obraz, ruch, gest, muzyka, efekty dźwiękowe). Badania współczesnej teorii kina w wielu przvpadkach są kontynuacją badań nad antropologicznymi, psychologicznymi i socjologicznymi aspektami k. audiowizualnej. Literatura: "Film: Tekst i kontekst), UŚ 1982, Calvin Pryluck: "Źródła znaczenia w filmie i telewizji", WAiF 1988, Waldemar Domachowski: "Wybrane aspekty komunikowania niewerbalnego" w: "Kino: gest-ciało-ruch" s. 60-65, UWr. 1990, "Autor-Film-Odbiorca", Wrocław 1991, E. Garroni: "Język werbalny i elementy niewerbalne w przekazie filmowym i telewizyjnym" w: "Panorama współczesnej myśli filmowej" s. 33-53, Kraków 1992, Andrzej Gwóźdź: "Kultura, komunikacja, film", WL 1992.
KONCZAŁOWSKI Andrieja. Andriej Michałkow-Konczałowski, ur. 1937 w Moskwie, reżyser i scenarzysta. Ukończył ®WGIK w klasie Michaiła ®Romma. Debiutował w 1966 "Pierwszym nauczycielem" wg Czingisa Ajmatowa z Natalią Arinbassarową. Podjął w nim wątek społeczny w małym siole kirgiskim, do którego "przybywa świeżo wyznaczony nauczyciel, komsomolec z tamtych stron" (DFT s. 202), próbujący zwalczyć samowolę miejscowego beja. W swoich następnych utworach w sposób nieszablonowy ekranizuje ros. klasykę, a jego "Romanca o zakochanych" to popis "swobody reżyserskiej w operowaniu różnorodnymi konwencjami gatunkowymi i stylistycznymi" (LRF s. 225-226). W latach 90. włączył się w nurt rozliczeniowy z b. ZSRR. K. jest przyrodnim bratem Nikity ®Michałkowa i jednym z najbardziej wziętych scenarzystów rosyjskich. Często pracuje zagranicą, m.in. w ®Hollywood, gdzie przez pewien czas związany był prywatnie z Shirley ®MacLaine. Filmy: "Pierwsza nauczyciel" ("Pierwyj uczitiel" 1966), "Szlacheckie gniazdo" ("Dworianskoje gniezdo" 1969) wg Iwana Turgieniewa, "Wujaszek Wania" ("Diada Wania" 1970, nagr. MFF w San Sebastian 1971) wg Antoniego Czechowa, "Romanca o zakochanych" ("Romans o wlublonnych" 1974, Grand Prix MFF w Karlovych Varach), "Syberiada" (1979, nagr. MFF w Cannes), "Kochankowie Marii" ("Maria's Lovers" 1984), "Uciekający pociąg" ("Runaway Train" 1985), "Cisi ludzie" ("Shy People" 1987), "Tango i Cash" (1989), "Trójkąt pod gwiazdą" ("The Inner Circle" 1991), "Kurka Riaba" ("Kurioczka Riaba" 1994), "Odyseja" ("The Odyssey" 1996, serial tv) wg Homera. Literatura: Aleksander Jackiewicz: "Michałkow-Konczałowski" w: id. "Mistrzowie kina współczesnego" s. 125-128, WAiF 1977, "Rosjanie na Zachodzie" w: FNŚ. 88.359/360 s. 5-60.
KONDRAT Józef,ur. 1902 w Przemyślu, zm. 1974 w Warszawie, aktor. Od 1922 występował w amatorskim teatrze przy YMCA w Przemyślu, zdając w 1924 egzamin eksternistyczny w ZASP-ie we Lwowie. W 1941-45 działał w organizacjach podziemnych i partyzantce. Po II WŚ. kreował najpierw na scenach Lublina i Bydgoszczy, a od 1948 warszawskich. M.in. w 1957 wcielił się w Didiego w "Czekając na Godota" Samuela Becketta z Tadeuszem ®Fijewskim w Teatrze Współczesnym. "Najczęściej grał role charakterystyczne, ze skłonnością do Klownady i groteski" (SBT t. 2 s. 322-324). W przedwojennym kinie pol. występował przeważnie w komediach muzycznych, a w powojennym w różnych gatunkach i formach. Był bratem aktora Tadeusza K. (ur. 19O8), a współczesnym przedstawicielem tego klanu jest Marek ®K. Filmy: "Dwanaście krzeseł" (1933, debiut), "Antek policmajster" (1935), "Fredek uszczęśliwia świat" (1936), "Trójka hultajska" (1937), "Królowa przedmieścia" (1938), "Strachy" (1938), "Pod frygijską gwiazdą" (1954), "Dom bez okien" (1962), "Komedianty" (1962), "Przerwany lot" (1964), "Wniebowstąpienie" (1969), "Szerokiej drogi kochanie" (1972).
KONDRAT Marek,ur. 1950 w Krakowie, aktor. Syn aktora, Tadeusza K. (Papkin w "Zemście" 1957) i "bratanek Józefa ®K., w 1972 ukończył warsz. PWST. występował na scenach Katowic (1972-73) i Warszawy (Dramatyczny 1973-83 i Nowy 1983-87). Na ekranie debiutował już w 1961 u Sylwestra Chęcińskiego. O jego pozycji aktorskiej w kinie, oprócz ról głównych (jak Roman Boryczko w "Zaklętych rewirach" Janusza ®Majewskiego wg Henryka Worcella), zadecydowały także charakterystyczne kreacje drugoplanowe. Potrafi bowiem w b. krótkim czasie sportretować odtwarzaną postać w sposób pełny i prawdziwy. W 1995-99 zagrał nietypową dla siebie rolę "twardziela", komisarza Halskiego w sensacyjnym, trzyczęściowym serialu TVP "Ekstradycja" Wojciecha Wójcika. W adaptowanym przez Andrzeja ®Wajdę "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza z zachowaniem trzynastozgłoskowca, kreował Hrabiego ("... sąsiad bliski, gdy wyszedł z opieki, Panicz bogaty, krewny Horeszków daleki".), zakochanego w Telimenie (Grażyna ®Szapołowska). w 1999 debiutował jako reżyser. Filmy: "Historia żółtej ciżemki" (1961, debiut), "Między brzegami" (1963), "Zaklęte rewiry" (1975), "Smuga cienia" (1976), "Sprawa Gorgonowej" (1977), "Dreszcze" (1981), "Dziecinne pytania" (1981), "Bez końca" (1985), "Dom wariatów" (1985), "C. K. Dezerterzy" (1986), "Weryfikacja" (1987), "Kuchnia polska" (1991), "VIP" (1991), "Psy" (1992), "Taranthriller" (1993), "Panna z mokrą głową" (1994), "Człowiek z ... " (1995), "Szczur" (1995), "Pułkownik Kwiatkowski" (1996, nagr. XX FPFF), "Słodko-gorzki" (1996), "Nocne graffiti" (1997), "Pułapka" (1997), "Złoto dezerterów" (1998), "Operacja Samum" (1999), "Pan Tadeusz" (1999), "Prawo ojca" (1999) reż. K. Literatura: "Co pan tak gładziutko ... " rozmowa z Katarzyną Bielas w: K. 96.7/8 s. 4-7 i 55-56, "Miękki twardziel" wywiad w: C. 97.11 s. 62-65, Kazimierz Kutz: "Kondrat Marek" w: id. "Klapsy i ścinki. Mój alfabet filmowy" s. 162-164, Kraków 1999.
|
|
|